Choć farmakologiczne leczenie szumów usznych jest intensywnie badane, nadal nie istnieje lek o potwierdzonej skuteczności, który byłby oficjalnie zarejestrowany do terapii tego schorzenia. Warto dodać, że terapie mają zwykle charakter indywidualny i objawowy, a ich wybór wymaga uwzględnienia przyczyny dolegliwości, chorób współistniejących oraz możliwych działań niepożądanych. Farmaceutyki nie pozostają jednak jedynym sposobem na walkę z szumami usznymi. Komfort życia i normalne funkcjonowanie przywracane jest dzięki terapii szumów usznych urządzeniem Lenire®.
Sprawdź wyniki badań zawarte w biuletynie przygotowanym wspólnie przez brazylijskich i polskich specjalistów oraz ekspertów z dziedziny laryngologii. Publikacja poświęcona jest farmakologicznym możliwościom leczenia szumów usznych i przedstawia przegląd badań dotyczących skuteczności wybranych grup leków stosowanych w terapii tego schorzenia. Autorami opracowania są dr Magdalena B. Skarżyńska, prof. Piotr H. Skarżyński oraz prof. Milaine Dominici Sanfins.
W biuletynie omówiono m.in. wyniki analiz dotyczących betahistyny, Ginkgo biloba, leków przeciwdrgawkowych oraz innych substancji wykorzystywanych w leczeniu szumów usznych, a także czynniki, które należy uwzględniać podczas planowania farmakoterapii.
Zachęcamy do lektury biuletynu i zapoznania się z przedstawionymi wynikami badań oraz rekomendacjami ekspertów.
- Biuletyn plik .pdf, 4.08 MbPobierz
Leki na szumy uszne: jakie środki są najczęściej rozważane w terapii szumów usznych?
Lista środków farmakologicznych, które były badane pod kątem potencjalnego wpływu na szumy uszne, jest bardzo długa i dobrze obrazuje złożoność problemu. Do grup substancji leczniczych, które mogą być pomocne, należą:
- leki przeciwdrgawkowe,
- leki rozszerzające naczynia krwionośne,
- środki uspokajające,
- leki przeciwhistaminowe,
- leki przeciwarytmiczne,
- leki przeciwlękowe,
- leki przeciwdepresyjne,
- miejscowe środki znieczulające,
- preparaty witaminowe,
- ekstrakty z miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba),
- środki znieczulające,
- leki przeciwpsychotyczne,
- blokery kanałów wapniowych,
- antagoniści cholinergiczni,
- antagoniści receptora NMDA (N-metylo-D-asparaginianu),
- leki rozluźniające mięśnie.
Aby określić bezpieczeństwo i skuteczność farmakologicznych terapii leczenia szumów usznych, konieczne są randomizowane badania kliniczne prowadzone metodą podwójnie ślepej próby. Na podstawie doświadczeń klinicznych sugeruje się obecnie stosowanie kombinacji kilku leków. Może to przynosić lepsze efekty niż terapia oparta na pojedynczym farmaceutyku.
Leki na szumy uszne jako uzupełnienie metod niefarmakologicznych
Należy też pamiętać, że szumy uszne bardzo często współistnieją z chorobami, które same wymagają leczenia farmakologicznego, a część stosowanych leków może szumy wywoływać lub nasilać, co wymaga analizy całego schematu terapii, a czasem modyfikacji leczenia podstawowego. Wreszcie, farmakoterapia szumów usznych nie powinna być traktowana jako samodzielne rozwiązanie, ale jako uzupełnienie metod niefarmakologicznych, takich jak aparaty słuchowe, terapia dźwiękiem, trening słuchu, rehabilitacja słuchu, techniki relaksacyjne czy terapia poznawczo-behawioralna, które mają solidniejsze podstawy w zakresie poprawy funkcjonowania i jakości życia pacjentów.
Skuteczność wykazuje również terapia szumów usznych urządzeniem Lenire®. Wykorzystuje ona bimodalną neuromodulację, polegającą na jednoczesnej stymulacji słuchowej i elektrycznej języka. Wyniki badań klinicznych wskazują na istotne zmniejszenie nasilenia oraz uciążliwości szumów usznych u części pacjentów. Metoda ta stanowi obiecującą, niefarmakologiczną opcję terapeutyczną dla osób z przewlekłymi szumami usznymi.
Wskazówki dotyczące farmakologicznego leczenia szumów usznych
Warto wiedzieć, że żaden lek nie został zatwierdzony do leczenia szumów usznych przez FDA (Amerykańską Agencję Żywności i Leków), EMA (Europejską Agencję Leków) ani ANVISA (Brazylijską Agencję Nadzoru Zdrowotnego). W związku z tym wszystkie leki stosowane w leczeniu szumów usznych są przepisywane poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label).
Indywidualna diagnostyka przyczyny szumów usznych
Na początku leczenia należy przeprowadzić indywidualną diagnostykę przyczyny szumów usznych oraz ocenę ryzyka. Nie zawsze wiadomo, co powoduje szumy uszne, jednak często są one związane z pewną formą ubytku słuchu, chorobą Ménière’a (schorzeniem mogącym obejmować utratę słuchu i zawroty głowy), a także współistniejącymi chorobami, takimi jak cukrzyca, zaburzenia tarczycy, stwardnienie rozsiane, lęk, bezsenność lub depresja.
Szumy uszne są również często powiązane z pogorszeniem słuchu związanym z wiekiem, uszkodzeniem ucha wewnętrznego spowodowanym wielokrotną ekspozycją na głośny hałas, nagromadzeniem woskowiny, infekcją ucha środkowego lub otosklerozą (choroba błędnika kostnego powodującą upośledzenie słuchu).
Rozpoczynając leczenie szumów usznych, należy uwzględnić:
- dawkowanie (najskuteczniejsze i najbezpieczniejsze),
- czas trwania terapii,
- działania niepożądane (trwałe lub przejściowe),
- ryzyko uzależnienia lub zależności od leku,
- potencjalne interakcje między lekami,
- możliwe objawy odstawienne lub rozwój tolerancji na lek.
Czy niektóre leki mogą wywoływać szumy uszne?
Szumy uszne mogą być działaniem niepożądanym niektórych leków stosowanych w chemioterapii, a także antybiotyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz aspiryny. Jeśli szumy uszne są spowodowane chorobą Ménière’a, odpowiednie mogą być zarówno metody farmakologiczne, jak i chirurgiczne. Farmakoterapia choroby Ménière’a obejmuje leki przeciw zawrotom głowy (tietyloperazyna, prometazyna), leki moczopędne (acetazolamid, hydrochlorotiazyd, furosemid), a także leki poprawiające krążenie krwi w uchu wewnętrznym (betahistyna).
Leki na szumy uszne: finalna myśl
Aktualny stan wiedzy wskazuje na konieczność ostrożnego, zindywidualizowanego stosowania wybranych leków na szumy uszne, głównie w celu łagodzenia towarzyszącej depresji, lęku czy zaburzeń snu, niż na możliwość wyleczenia dolegliwości farmakoterapią.
Ważne jest rzetelne przedstawienie pacjentowi ograniczeń dostępnych metod, wspólne ustalenie realistycznych celów leczenia oraz włączenie szumów usznych w szerszy kontekst opieki nad słuchem i zdrowiem ogólnym, zamiast koncentrowania się wyłącznie na poszukiwaniu jednego cudownego farmaceutyku.